Barnoonni sadarkaa ol’aanaa kaffaltii malee gama intarneetiin kennamu namoota miliyoona heddu tajaajilaa jira

Gosa barnoota kamuu hordofuuf dandeettii, fedhiifi intarneetii qabaachuu qofa gaafata

Barnoonni gama intarneetiin kennamu (Massive Online Courses-MOOCs) yeroo dhihoo as hedduu babal’ataatiin kan dhufe. Gama intarneetiin barnoonni kennamu akaakuu barnootaa hunda kan ammatu yoo ta’u, barnoonni laatamu kafaltii malee ta’uu  isaati kan MOOCs adda taasisu.

Gosa barnoota kamiiyyuu eenyumtuu, namni intarneetii qabu, mana ykn waajjira isaa keessaa sa’aa isaa mijaatutti hordofuu nidanda’a. Biyyaafi dandeettiin barnoota gosa barnoota MOOCs kanniin hordofuu irraa kan nama daangessuu miti. Enyumtuu fedhiifi dandeettii ufiitti amana taanaan,  hedduun barnoota MOOCs kan sadarkaa Yunivarsiitiitti kennamaniidha, gosa barnoota itti tole kamuu filatee fudhachuu danda’a.

Gosa barnootaa kanniin hordofuun faaydaan inni qabu irra jireessatti lama. Hedduu namootaatiif kaayyoon guddichi MOOCs hordofaniif beekumsa dabalataa argachuudha. Inni lammataa, beekumsafi muuxxannoo haarawa argametti fayyadamuudhaan hiree dalagaa argachuu bal’ifachuudha. Guutummatti barumsa hordofee, qormaatas darbee woraqaa ragaa argate taanaan, namni tokko muxxannoo haarawa argatetti dhimma bayuudhaan dalagaa barbaadachuu ykn carraa dalagaa argachuu heduu bal’ifachuu ni danda’a. Fakeenyaaf namni gosa barnoota Ikonoomiksiin eebbifame tokko MOOCs irraa muuxxannoo ‘programming’ bu’uuraa aragte taanaan hireen inni qaxaramuuf qabu hedduu kan ol ka’u ta’a. MOOCs gama carraa dalagaa argachuu bal’isuutiin milkii guddaa galmeessisaa jiraachuun isaas gabaafameera.

Barnoota bilaashaa gama intarneetiin kennamu Yunivarsiitonni kennaa jiran kanniin sadarkaa addunyaa irratti beekkamaniidha. Harvard, Oxford, Yale, MIT, Princeton, Barkley, Colombia, Stanford fi kanniin biroos kutaa addunyaa hunda irraa MOOCs irratti hirmaachuudhaan gosa barnoota addaddaa laatutti jiru. Hanaga yeroo dhiyootti, bartoonni heddu guutuu addunyaa irraa gosa barnootaa yunivarsiitonni kunniin laatan profeesaroota hedduu beekkamoo ta’an irraa hiree barachuu hinqabaatan ture.  Amma garuu, gosa barnoota isa kamuu, mana taa’anii, kafaltiin alatti profeesarroonni gurguddoon addunyaa yoo laatan duukaa bu’uun dhugaa ta’eera. MOOCs, dimshaashumatti, aabjuu ilmaan hiyyeessaa dheebuu barnootaa qaban gama dheebuu baasuudhaatiin milkii guddaa argamsiiseera jechuun nidanda’ama. Gara funduraatti barumsa bal’inaan hawaasa addunyaa biraan gayuuf wanti heddu kan hojjatamuuf deemu ta’uu isaati bu’uuressitoonni waadaa seenutti kan jiran.

Barnoonni gama intarneetiin kennamu kuni qalbii barattoota guutuu addunyaa baay’ee kan hawateedha. Akka fakkeenyaatti erga Coursera’n bara 2012 hundeeffamee kaasee barattoota miliyoona 22 ol ta’aniidha galmaayanii akaakuu barnoota 883 kan fudhatan. Barattoonni Coursera irratti hirmaatan biyya 190 irraa ta’uu isaaniiti ragaaleen kan agarsiisan.

Yeroo kanatti Coursera wojjiin kan hojjatani yunivarsiitota sadarkaa addunyaatti beekamoo 108. Laakkofsi dhaabbileefi barattoota MOOCs irraa qooda fudhatanii yeroodhaa yerotti dabalaati kan dhufe. Ammas gara lash jechuutti kan jiru hinfakkaatu.

Gosa barnoota laatamuufi barattoota hirmaatanii qofa osoo hintaane, laakkofsi dhaabilee barnoota bilaashaa/bilisaa gama intarneetiin kennanis, keessumattuu erga bara 2011 asi, hedduu dabalaatiin kan dhufe. Isaan gurguddoon kanniin asii gaditti tarreeffamaniidha. Marsaa intarneetii dhaabbilee barnootaa kanniinii seentanii barachuufi hubannoo dabalataa argachuu dandeettan.  Jaarraa intarneetii kanatti gufuun waa barachuu irraa nama daangessu fedhiifi hamilee dhabuu qofa ta’uu hindagatinaa.

Hawwii maal barachuu qabda? Ykn dandeettii isa kam gabbifachuu feeta? Marsaalee asii gadii seenuudhaan gosa barnootaafi yunivarsiitii feetan filadhaa har’uma barachuu eegalaa. Hangas salphaadha!

1. Coursera
Gosa barnoota kennamuu: hunda
2. Edx
Gosa barnoota kennamuu: hunda
3. Udacity
Gosa barnoota kennamuu: hunda
4. Khan Academy
Gosa barnoota kennamuu: hunda
5. Open2Study
Gosa barnoota kennamuu: hunda
6. Future Learn
Gosa barnoota kennamuu: hunda
7. Code Academy
Gosa barnoota kennamuu: Kompiitara
8. W3 Schools
Gosa barnoota kennamuu: Kompiitara
9. Open Learning
Gosa barnoota kennamuu: hunda
10. Iversity
Gosa barnoota kennamuu: hunda

11. Treehouse

Gosa barnoota kennamuu:Kompiitara

12. Stack Exchange

Marsaa gaafii fi marii barattootaafi qorattootaa

13. Duolingo

Gosa barnoota kennamuu: Afaan addaddaa